GENETICA
Het zou teveel omvattend zijn om alles van de genetica bij
katten op deze pagina te zetten. Daarnaast zal het bij velen het verhaal worden
van 'dit gaat me boven de pet'.
Daarom wil en zal ik het zo simpel mogelijk zien te houden.
Tot pakweg 1900 konden zelfs de biologen de grillen van de erfelijkheid niet
beter verklaren dan de leek. Pas in 1900 heeft de Oostenrijkse monnik Gregor
Mendel een nieuwe impuls gegeven aan de studie van de erfelijkheidsleer.
Katten hebben in elke cel van hun lichaam 19 chromosomenparen(dus 38 in totaal) waar de genetische informatie in op is geslagen. Het gegeven dat de chromosomen in paren voorkomen is belangrijk bij de voortplanting en overerving. De eicellen en zaadcellen van de poes en kater bevatten van elk paar maar 1 chromosoom. Het kitten dat voortkomt uit een kruising krijgt hierdoor 19 chromosomen van zowel de vader als de moeder en dan hangt het van het toeval af welk chromosoom van het paar van de vader of van de moeder in de zaad- of eicel terechtkomt.
Het totaal aan genen dat men van zijn ouders erft, wordt het
genotype genoemd. De uiteindelijke fysieke kenmerken vormen het fenotype (hetgeen
wat je ziet aan de buitenkant). Genen zijn onderverdeeld in dominante en
recessieve.
Dominant wil zeggen dat deze eigenschap overheerst en zich altijd zal openbaren
in het uiterlijk van de kat met het betreffende gen.
Recessief wil zeggen dat de eigenschap pas aan het licht komt als deze niet door
een dominant gen wordt onderdrukt. Een recessieve eigenschap komt alleen boven
als een kitten van zowel de vader als de moeder eenzelfde recessief gen
ontvangt.
|
DOMINANT |
RECESSIEF |
|
tabby |
effen |
|
ticked tabby |
andere tabbypatronen |
|
mackerel/spotted tabby |
blotched tabby |
|
zilverwitte ondervacht |
doorgekleurde vacht |
|
effen kleuren |
Tonkanese, Burmese en Siamese aftekening |
|
zwart |
blauw |
|
rood |
creme |
In bovenstaande tabel zijn alleen die dominante en recessieve
eigenschappen vermeld waarmee men te maken heeft bij de Noorse Boskat.
Even wat voorbeelden.
*Uit een kruising van 2 tabby katten krijg je altijd tabbykatten MITS beide
ouders niet het recessieve gen voor effen dragen.
*Uit 2 effen ouders krijg je altijd effen kittens.
GESLACHT/ KLEUR VAN KITTENS
De vererving van geslacht en kleur van een kat staat genetisch
vast, wat ik hieronder aan zal geven in een simpel schemaatje. Waarbij rekening
is gehouden met de verdunde(recessieve) kleuren(creme en blauw)
k=kater p=poes
|
vader zwart |
vader wit |
vader blauw |
vader rood |
vader creme |
|
|
moeder zwart |
zwart: k en p |
wit: k en p |
zwart: k en p |
zwart of blauw: k |
zwart of blauw: k |
| moeder wit |
wit: k en p |
wit: k en p |
wit: k en p |
wit: k en p |
wit: k en p |
| moeder blauw |
zwart: k en p |
wit: k en p |
blauw: k en p |
zwart: k |
blauw: k |
| moeder rood |
rood: k |
wit: k en p |
rood: k |
rood of creme: k |
rood of creme: k |
|
vader zwart |
vader wit |
vader blauw |
vader rood |
vader creme |
|
| moeder creme |
rood: k |
wit: k en p |
creme: k |
rood: k en p |
creme: k en p |
| moeder schildpad |
zwart,blauw: k + p |
wit: k en p |
blauw,zwart: k en p |
rood,creme: k en p |
rood, creme: k en p |
| moeder blauw-creme |
rood,creme: k |
wit, rood,zwart: k |
blauw: k en p |
zwart,blauw: k |
blauw: k |
*herkomst
noorse boskatten
*rasstandaard
* aanschaf/aankoop
*noorse
boskatboeken
*ontwikkeling
kittens
*beknopte genetica
*ems-codes